Vua Tự Đức với việc bảo vệ an ninh biên giới phía Bắc
Thời Nguyễn, Việt Nam đã trở thành một quốc gia thống nhất về mặt lãnh thổ. Triều Nguyễn trong quá trình xây dựng và củng cố chính quyền luôn đặt vấn đề duy trì và bảo vệ vững chắc cương giới làm nhiệm vụ hàng đầu. Tuy nhiên, trên thực tế rất nhiều vấn đề nảy sinh khiến triều đình gặp khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ quan trọng đó. Trong khoảng thời gian 1848-1883, thời trị vì của Tự Đức, tình trạng mất ổn định về an ninh quốc phòng đã diễn ra một số tỉnh biên giới phía Bắc: Cao Bằng, Lạng Sơn, Hưng Hoá(1), Tuyên Quang và Quảng Yên(2).
Ảnh hưởng của căn bệnh vô sinh trên tâm lý của vua Tự Đức
Trong số các ông Vua triều Nguyễn , Vua Tự Đức là người đã giữ vai trò đặc biệt hết sức quan trọng trong lịch sử cận đại của đất nước Việt Nam chúng ta . Thời gian trị vì của ông kéo dài tất cả là 36 năm nhưng đó cũng là thời kỳ nhiễu nhương lọan lạc nhất so với các triều Vua nhà Nguyễn trước . Trong nước thì có lọan Tam Đường (1851) , lọan Châu Chấu (1854) , lọan Tạ Văn Phụng (1861) . Ngay tại kinh thành thì có lọan Giặc Chày Vôi (1866) do Đòan Trung , Đoàn Trực và Đòan Ái lấy việc tôn phò Nguyễn Phúc Ưng Đạo , con trưởng của Hồng Bảo để tạo lọan . Giặc từ ngoài vào là giặc Pháp kiếm cớ xâm chiếm nước ta , tấn công cửa biển Đà Nẵng năm 1856 và năm 1858 , chiếm Gia định năm 1859 , chiếm ba tỉnh Miền Đông Nam Kỳ năm 1861 buộc triều đình phải ký Hòa Ước Nhâm Tuất 1862 . Năm 1867 , quân Pháp chiếm nốt ba tỉnh Miền Tây Nam Kỳ , rồi lại đem quân tiến đánh miền Bắc khiến triều đình của nhà vua mất hết chủ quyền tại Bắc Kỳ và Nam Kỳ và cuối cùng phải ký Hòa Ước năm Giáp Tuất 1873.
